Yeni Doğanını Özellikleri
Fiziksel Özellikleri
Tartı – Boy: Normal yeni doğanın tartısı 2500 – 6000 gr. arasında değişir. Boyu ise 48.5 – 52.5 cm arasında (ortalama 50 cm) dir.
Baş: Baş çevresi doğumda 33 – 37 cm arasında değişir (ortalama) dır.
Gözler: Hayatın birkaç ayı içinde yeni doğanlarda burun solunumu zorunludur. Burun delikleri temiz tutulmalıdır.
Ağız: Bebek ağzında dişle doğabilir. Aspire edilmesi tehlikesi olduğu için diş çekilmelidir. Yeni doğanda salya yoktur, dil büyüktür.
Kulaklar: Yeni doğanda dış kulak yolu düz ve kısadır.
Boyun: Yeni doğanda boyun kısadır.
Karın: Karın silindir şeklinde.
Genital Organlar: Kız çocuklarında anne geçen hormonların etkisiyle ilk günlerde vajinal kanama olabilir, geçicidir. Erkek çocuklarında 1 yaşına kadar testisler skrotuma inmemişse tedavi gerekir.
Ekstremiteler: Yeni doğan normalde fleksiyon pozisyonundadır.
Deri: Doğumda yeni doğanın derisi parlak kırmızı ve verniks kazeözea ile kaplıdır. 2-3 günlerde pembe bir renk hakimiyeti vardır.
Milla Neontorum: Yeni doğanın yüzlerinde özellikle burun üstünde toplu iğne başı büyüklüğünde papüllerdir.
Cutis Marmoratus (Mermer görünümü): İlk saatlerde etraf dolaşımı iyi olmadığından el ve ayaklarda hafif siyanoz ve deri mermer görünümünde.
Sklerem: Yeni doğanda periferik dolaşım bozukluğu nedeniyle deri altı yağlarının sertleşmesidir.
Mongol Lekesi: Özellikle kalça ve sırtta görülen morumtrak mavi lekelerdir.
Yeni Doğan Aknesi: Anneden geçen hormonların etkisiyle bebeğin yanak, çene altı ve alnında görülen akne vulgaris tablosudur.
Lanugo Tüyleri: Preterm bebeklerde çoktur, miadında doğmuş çocuklarda genellikle kaybolmuştur. Omuzlarda, sırtta ve yüzde fazladır.
Verniks Kazeoza: Sebum ve soyulmuş epital hücrelerin birleşmesiyle oluşmuş peynirimsi kaygan özelliği olan bir maddedir.
Yeni Doğanın Toksik Eritemi: Geçici makülo papüler XXXXX Pretermlerde daha sık görülür.
Kapiller Hemanjiyon: Ense, göz kapaklar, burun kökünde kapiller XXXXX yumaklarıdır. Genellikle bir yaşında kaybolur.
Yeni Doğanın Dış Ortama Uyumu ve Fizyolojik Özellikleri
Dolaşıma Uyumu: Plasenta, fletal hayatta gaz değişimi organıdır. XXXXX hareketlerinin başlamasıyla akciğer damarlarında direnç azalır. Bu XXXXX azalmasının ve akciğerlerinde açılmasını sağlayan intratorasik, negatif XXXX etkisiyle küçük dolaşıma giden kan miktarı birden artar. Normal yeni doğanın kalp atımı dakika da 120 – 160’dır.
Yeni Doğanda Kan Değerleri: Kan volümü 80 – 85 ml/kd dir.
Hb: 17 g/dl. Hemotokrit: %43 Nötrofil: %40-50
Eozinofil: %1-6 Kan Şekeri: 55-60 mg/dl Eritrosit: 5 milyon/mm
Solunum Uyumu: Yeni doğanda ilk solunum doğumdan sonraki XXX saniye içinde başlar. Solunum sayısı dakikada da 40 – 50 dir. Ağlama ve XXXXX 80’e çıkabilir.
Isı Uyumu: Yeni doğanda çevre ısısı değişikliklerine uyum iyi değildir. XXX ince, deri altı yağ dokusu az, vücut yüzeyi erişkine oranla üç kez daha XXXX olduğu için ısı kaybı fazladır.
Sindirim Sistemi: Yeni doğanda sindirim fonksiyonu iyi gelişmiştir. XXXX anne sütünü veya bileşimi anne sütüne yakın olan sütleri rahatlıkla sindirebilir. Yeni doğanın ilk dışkısına mekonyum denir.
Bağışıklık Sistemi ve Enfeksiyonlara Direnç: Yeni doğanda antikor yapımı ve enfeksiyonları lokalize etmek yeteneği iyi değildir. Bu nedenle yeni doğanda enfeksiyonlar ağır seyreder. Annenin ilk sütü olan kolostrum bağışık maddeler içerdiğinden doğumdan sonra hemen verilmesi bebeği enfeksiyonlardan koruru.
Böbrekler: Yeni doğanda böbrekler tam olgunlaşmamıştır. Su reabsorbisyonu sınırlıdır. Yeni doğan idrarını doğar doğmaz yapar.
Yeni Doğanda Nörolojik Özellikler
Merkezi Sinir Sistemi: Doğumda sinir sisteminin olgunlaşması tamamlanmamış, kan – beyin Seddi iyi gelişmemiştir. Bu nedenle kandaki indirekt bilirubin serebrospinal sıvıya geçerek sinir sisteminde toksik etki.
Yeni Doğanın Refleksleri: Yeni doğanda MSS’nin olgunlaşmamış olması nedeniyle, istemli hareketler, sosyal davranış, etrafla ilişki henüz ilkel bir düzeydedir. Çocuk yaşamını büyük ölçüde iç güdü ve refleksleriyle sürdürür.
1. Moro Refleksi: Moro refleksi ilk bir ayda zayıflar. 3 – 4 ayda kaybolur.
2. Emme Refleksi: Dudaklara dokunmakla emme hareketinin başlamasıdır. Çocuğun, ağzına anne memesi, parmak veya emzik verildiği zaman emme hareketleri başlar bir yaşında kaybolur.
3. Yakalama Refleksi: Çocuğun el ayasına ve ayak tabanına kalem veya herhangi bir obje dokundurularak uyandırılırsa el ve ayak parmakları kapanır.
4. Arama Refleksi: Çocuğun yanağına parmak, meme ucu veya başka bir eşya değirilirse başını o tarafa çevirir, ağzını memeyi alacakmış gibi açar.
5. Yürüme Refleksi: Çocuk sırtı muayene eden kişiye gelmek üzere dik tutulursa bebek yürüme hareketi yapar.
Doğum Odasında Bakım
Doğum odasındaki bakım aşağıdaki işlemleri kapsar:
1. Açık hava yolu sağlanır.
2. Kordon klampe edilir.
3. İlk bir dakikadaki apgar değerlendirmesi yapılır.
4. Annenin bebeğini görmesi, tanıması, ilk-anne çocuk ilişkisinin başlaması için çocuk kısa bir süre anneye verilir.
5. Bebek tekrar masaya alınarak ikinci apgar değerlendirilmesi 5. XXXXX yapılır.
6. Gonore enfeksiyonundan korumak için gözlere %1 lik gümüş XXXXX solüsyonundan 1’er damla damlatılır.
7. Bebeğe yumuşak, pamuklu giysiler giydirilir. Baş gövdeden 10 – 15 XXXX aşağı gelecek şekilde yatağına yatırılır.
8. Tüm işlemler ve gözlemler kaydedilir.
Doğum Odası Dışındaki Bakım
• İlk 24 Saatte Bakım:
1. Bebek: anne – bebek ilişkisini sağlamak, enfeksiyonlardan korumak ve XXXX bağlı beslenmeyi sürdürmek için olanak varsa anne yanında tutulur.
2. Doğumdan hemen sonra annenin bebeğini görmesi, dokunması ve okşaması sağlanır.
3. Doğumu izleyen saatlerde çocuk annesinden ayrılmaz.
4. Doğumdan sonra ilk 1 -2 saat içinde çocuk yakın aile fertlerine gösterilir.
5. Anne çocuğun bakımını üstlenmesi konusunda desteklenir.
6. Oda ısısı 22 – 24 derecede, nemi %40 civarında ve cereyansız olmalıdır.
7. Bebek birkaç saat başı gövdeden 15 – 20 derece aşağı gelecek şekilde yüzükoyun veya yan yatırılır.
• İlk Günden Sonraki Bakım
1. Normal vücut ısısı sürdürülür.
2. Hijyenik bakımı sağlanır.
3. Deri Bakımı
4. Göbek Bakımı
5. Ağız Bakımı
6. Göz, Burun ve Kulak Bakımı
7. Genital Bölgenin Bakımı
8. Memelerin Bakımı
- Fiziksel ve Fizyolojik özellikler izlenir.
1. İdrar
2. Sıvı ve elektrolit dengesi
3. Uyku
4. Giysileri
