İşçilerin kendi hak ve çıkarlarını korumak ve geliştirmek üzere oluşturdukları sınıfsal, mesleki ve toplumsal örgütlerdir.
Mesela; Uşak’ta şu köprünün karşısında, alt geçidin karşısında bir pankart var hepimiz görmüşüzdür. Ne yazıyor sendikaya üye ol, haklarına sahip çık gibi.
* Sendikalar sadece işçi sınıfının ücretlerini veya parasal sosyal haklarını belirlemek amacı gütmezler. Günümüz koşullarında sendikalar toplumsal ve siyasal yaşamın içinde, işçilerin sınıfsal çıkarları doğrultusunda etkinliklere katıldıkları sürece, demokrasinin sınırlarını geliştirir ve işçilerin haklarını güvencede tutarlar. Dil, din, ırk, inanç, etnik yapı, düşünce ayrımı gözetmeksizin tüm işçilerin ortak örgütleridir.
* Sendikaların temel işlevi; işveren ve üyelerinin istihdam koşullarını içeren toplu iş sözleşmesine pazarlık etmek ve yönetmektir. Ayrıca üyelerini işverenlerin keyfi ve haksız işlemlerinden korumak ve uyumsuzluklara çözümde yardımcı olmaktır.
Sendikaların Ortaya Çıkışı: Sanayi devriminden sonra ortaya çıkmıştır. 1960’lı yıllarda İngiltere’de sanayi devriminin ortaya çıkmasıyla birlikte teknolojik gelişmelere bağlı olarak kurulan fabrikalar sayesinde çok sayıda kişinin yan yana çalıştığı bir sistem olması işçilerin bir araya gelmesini kolaylaştırıyordu.
* O dönemde hakim olan liberal ekonomi anlayış ile çalışma koşullarının devletin hiçbir müdahalesi ve düzenleyici rolü olmaksızın işçi ve işveren arasında serbest belirlenmesini öngörüyordu.
* Genellikle ağır çalışma koşullarına karşı olanak, iş koşullarının daha da kötüleşmesi, kadın ve çocuk emeğinin ağır ve tehlikeli işlerde sınırsızca kullanılması tepkilerin dahada büyümesini sağladı.
* Zamanla bazı yardımlaşan dernekleri kuruldu. Daha sonraları bu yardım sandıkları grev ve direnişleri de örgütlemeye başlamışdı.
* İşçi hareketi giderek güç kazandı; işçi sınıfı yardımlaşma sandıkları şeklinde başlattığı örgütsel deneyimini geliştirerek sendikal yapıları oluşturdu.
Bugünkü sendikalara benzer özellikte bilinen ilk sendikal örgütleme 1700’lü yılların başında yine İngiltere’de ortaya çıktı.
İşçi sınıfı yasal anlamda sendikalarına kavuşmak için uzun yıllar mücadele etti. Yaklaşık 100 yılı aşkın bir süreden sonra yine İngiltere’de 1820 yılında ilk yasal sendika kuruldu.