Prematüre (Preterm) Yeni Doğanlar
38 gestasyon haftasından (37 hafta + 6 gün) önce dünyaya gelen bebekler preterm’dir. Preterm insidansı, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde farklıdır. Preterm bebekler gestasyon yaşına göre üç gruba ayrılmaktadır.
• Grup I. Gestasyon yaşı 24 – 31 olan ileri derece pretermler.
• Grup II. Gestasyon yaşı 32 – 36 hafta olan orta derece pretermeler.
• Grup III. Gestasyon yaşı 36 – 37 hafta olan sınırda pretermler’dir.
Preterm Doğum Nedenleri
1) Önceki doğumda premetüre doğum ölçüsü.
2) Annenin gebelik öncesi ve gebelik süresince iyi beslenmemesi.
3) Anne yaşının 16’dan küçük, 36’dan büyük olması.
4) Annede hipertansiyon, diyabet, kronik kalp, kronik böbrek hastalığı.
5) Sık doğumlar, çoğul gebelik, annenin sigara, içki kullanması, fazla aktivite, stres, enfeksiyonlar.
6) Uterus anomalileri.
7) Konjenital anomaliler.
8) Düşük sosyo-ekonomik düzey.
Preterm Bebeklerin Özellikleri
1) Pretermlerde fizyolojik bir hipotoni vardır.
2) Başın gövdeye oranı normal yeni doğana göre büyüktür.
3) Fontanel geniş, göğüs duvarı yumuşak, karın gergindir.
4) Genital organlar az gelişmiş, erkekte testisler skrotuma inmemiş.
5) Kulak kıkırdağı yumuşak kıvrım sayısı azdır.
6) Ayak tabanındaki enine çizgiler gelişmemiştir.
7) Öksürük refleksi çok zayıf veya hiç yoktur.
8) Normal yeni doğan refleksleri gelişmemiştir.
Düşük Doğum Tartılı Yeni Doğanlar (İntrauterin Büyüme Geriliği)
• Gestasyon yaşına göre doğum ağırlığı: Bu eğrilere göre miadında doğan bebeklerin 10 Persentildeki doğum ağırlığı 2500 gr. dir. Oysa 35. Gestasyon haftasında 10. Persentil değer 1750 gr.dir. bu nedenle düşük ağırlığı kanısı ancak eş gestasyon yaşında olan bebeklerin vücut tartısıyla karşılaştırılarak konulur.
• Düşük doğum ağırlıklı bebekler ihtiyar yüzlü, zayıf ve bakımsız.
Başlıca Sorunlar ve Bakımı
• Vücut ısısını kontrol mekanizmaları az gelişmiştir. Isı kayıpları fazladır. Vücut ısısının korunmasında ısı yatakları ve kuvözlerden yararlanılır. Olanak yoksa termofor, sıcak su şişesi gibi kullanılabilir.
Kuvöz (inküvatör): Düşük doğum tartılı prematüre ve hasta yeni doğanların ısı düzenini korumaya yardım amacıyla imal edilmiş özel aletlerdir. Kuvöz havasının oksijen konsantrasyonu ve nem derecesi otomatik olarak ayarlanır. Kuvözlerin dış atmosfer havasını süzen mikrofiltreleri bulunur. Çocuk kuvözden çıkarılmadan beslenir ve kuvöz içinde bulunan tartı aletiyle tartısı ölçülür. Kuvöz temizleneceği zaman kapak kaldırılır ve açılır.
Kuvözler, antiseptik solüsyonlarla silinir ve havalandırılarak temiz durumda tutulur.
Çocuk durumuna göre birkaç saatten birkaç haftaya kadar kuvözde tutulur. Kuvözde çocuğun pozisyonu, 1 – 3 saatte bir değiştirilmelidir.
Kuvöz olanağı yoksa; hipotermiden korumak için çocuklar 26 derecelik bir oda ısısında giyimli olarak tutulur, etrafına termofer veya ısıtılmış tuğlalar konulur.
Göğüs kafesi yumuşak, akciğer ve solunum merkezlerinin olgunlaşma eksikliği nedeni ile solunum güçlüğü, apne nöbetleri sık görülür.
Solunum desteklenmesi için, solunum kontrol monitörüne bağlanır.
• Fizyolojik sarılık normal yeni doğanlara oranla geç görülür (4 – 5. günlerde) ve uzun sürer. Kernikteruse eğilim fazladır.
• Hipoglisemi, hipokalsemi, hipomagnesemi ve diğer elektrolit düzensizliklerine eğilimlidir.
Ağız yolu ile beslenebilenlerde erken beslenme hipoglisemiyi önler.
• Kafa içi kanamalar, anemi, rahitis, doğumsal anomalilerde daha sıktır. Serebral felç, zeka geriliği, konuşma bozukluğu ve psikolojik bozukluklar prematüre ve SGA bebeklerde fazladır.
