HEPATİT B NEDİR?
Geçirildiğinde bazı durumlarda ciddi belirtilere bazen de kronikleşecek ciddi sağlık sorunları yaratabilen bir hastalık olan Hepatit B, aşı yoluyla hemen tümüyle önlenebilen bir hastalıktır (1).
Hepatit B, karaciğer iltihabı anlamına gelen hepatit hastalığının etkeni olan virüslerden bir tanesidir. Meydana getirdiği hastalık, çok ağır tablolara neden olabilmektedir. Bu virüs, esas olarak karaciğerde yerleşir, orada çoğalır ve zamanla karaciğeri tahrip edecek boyutlara ulaşabilir (2).
Karaciğer iltihabı, karaciğerin ağrılı şişliğini ifade eder ve ortak neden 5 virüsten biriyle hastalığın karaciğer iltihabını çağırdığıdır (5).
Hepatit B, hafif ve belirti vermeyen bir enfeksiyondan, çok daha ağır karaciğer hastalıklarına ve bu arada sirozla primer hepatosellüler karsinomaya (karaciğer kanserine) kadar değişebilen çeşitli tablolara neden olabilir. Karaciğer kanseri, dünyada en yaygın kanserlerden biridir (3), (4).
Hepatit B bulaşıcı bir hastalıktır (2). Ülkemizde ve dünyada önemli bir sağlık sorunudur (6).
Hepatit B ayrıca aşı ile korunabilir hepatitler içerisinde tek kronikleşen (müzminleşen) hepatit tipidir.
Hepatit B virüsünün başlıca antijenleri, yüzey antijeni (HBSAg), çekirdek antijeni (HbcAg) ve “e” antijeni (HbeAg)’dir. Bu antijenlere uyan antikorlar da anti Hbs, anti Hbu olarak belirtilir. Etken çevre koşullarına oldukça dirençlidir. Fenol gibi pek çok dezenfektana dirençlidir. Kaynayan suda 10 dakika, kuru hava ile sterilizasyonda 160°C’de 15 dakikada inaktive olur (7).
Dünya Sağlık Örgütü Hepatit B virüsünü insanda sigaradan sonra kanser yapan en önemli dış etken olarak değerlendirmektedir (1).
HEPATİT B’NİN DÜNYADA VE TÜRKİYE’DEİ DURUMU
HBV enfeksiyonu tüm dünyada oldukça yaygındır. Dünyada her yıl 50 milyon kişi HBV ile enfekte olmakta ve bugünkü sayılarla dünya nüfusunun 2/5’i (2 milyar) bu virüsle enfekte olmuş durumdadır. Her yıl HBV’ye bağlı nedenlerle 1-2 milyon insan ölmekte ve dünyada 350 milyon insan bu virüsün taşıyıcısıdır (8).
Ülkemizde de durum farklı değildir. Türkiye’de bugün her üç kişiden yaklaşık biri Hepatit B virüsü ile karşılaşmıştır. Yine her on kişiden biri Hepatit B virüsünü taşımakta ve bulaştırmaktadır (6).
Hepatit B’nin coğrafi dağılımı Çin, Güneydoğu Asya ve Afrika gibi yerlerde çok yüksek; Güney Amerika, Batı Avrupa ve Avustralya gibi yerlerde düşüktür. Avrupa’da her yıl 900.000-1.000.000 insan Hepatit B virüsü ile efekte olmaktadır. ABD’de her yıl 140.000-320.000 akut Hepatit B enfeksiyonunun gerçekleştiği hesaplanmıştır. Bu enfeksiyonların çok büyük bir bölümü, kronik hastalığa neden olmadan kendiliğinden iyileşmektedir (3).
Asya ve Afrika’daki birçok ülkeye ait reklamlar bilinmemektedir ama söz konusu bölgelerdeki kronik taşıyıcı yaygınlığının yüksek olması, enfeksiyon oranının da yüksek olması gerektiğini göstermektedir (3).
..devamını oku »
