DÜNYAMIZIN ŞEKLİ- BOYUTLARI VE HAREKETLERİ
Dünya’mızın Şekli
Dünya’mız Güneş sistemi içinde yer alan, Güneş’e uzaklığı bakımından üçüncü sırada bulunan kutuplarından basık, Ekvator’da şişkince, kendine özgü bir şekli alan, üzerinde canlı hayatın yer aldığı bir gezegendir. Dünya’nın kendine özgü bu şekline Geoid adı verilir.
Dünya’mız, tam ortasından geçtiği düşünülen eksen etrafında dönmektedir. Dünya’nın merkezinden geçen bu eksenin, yer yuvarlağını iki noktadan deldiği varsayılır. Bu noktalar kutup noktalarıdır. Bu noktalardan; kuzeyindekine Kuzey Kutup Noktası, güneydekine Güney Kutup Noktası denir.
Kutup noktalarından eşit uzaklıkta olan ve yer yuvarlağının iki eşit yarım küreye ayıran daireye ekvator denir. Yer yuvarlağının, ekvatorun kuzeyinde kalan bölümüne Kuzey Yarım Küre, güneyinde kalan bölümüne de Güney Yarım Küre adı verilir.
Bir dünya haritasını veya model küreyi incelediğimizde, üzerinde birbirini dik açılarla kesen bir takım çizgilerin olduğunu görürüz. Bu çizgiler, paralel ve meridyenlerdir. Bunlar gerçekte olmayan ancak var olduğu kabul edilen çizgilerdir.
Ekvatorun 23º 27’ kuzey ve güneyinden geçen paralel daireleri dönenceleri oluşturur. Bunlardan kuzeydekine Yengeç Dönencesi, güneydekine ise Oğlak dönencesi denir. Kutup noktaları ile ekvator arasında kalan bölümlerde kutup daireleridir.
Çizgilerden bir kısmı ekvatora paralel daireler biçimindedir. Bunlara paralel daireler denir.
• Dünya üzerinde 180 paralel dairesi vardır. (bir dereceden bir çizgi geçirildiğinde) bunların 90’ı Güney yarım kürededir. ..devamını oku »